Govert Schilling | De olifant in het universum – de speurtocht naar donkere materie

Ons heelal telt vele miljarden sterrenstelsels, die elk weer miljarden sterren bevatten. Toch vormen al die objecten en hemellichamen – sterrenhopen, nevels, sterren en planeten – slechts de top van een grote, onzichtbare ijsberg. Volgens astronomen bestaat het overgrote deel van de kosmos uit donkere materie: elementaire deeltjes waarvan de ware aard een groot mysterie is.

Het bestaan van donkere materie – voor het eerst in 1922 gesuggereerd door de Nederlandse astronoom Jacobus Kapteyn – blijkt onder andere uit metingen aan de rotatiesnelheden van sterrenstelsels, zoals die in de jaren zeventig werden uitgevoerd door Vera Rubin in de Verenigde Staten en door Albert Bosma in Nederland. Inmiddels zijn er veel meer overtuigende aanwijzingen voor het bestaan van het raadselachtige spul, zoals precisiemetingen aan de kosmische achtergrondstraling – de ‘echo’ van de oerknal.

Uit wat voor deeltjes de donkere materie bestaat, is echter onbekend, en extreem gevoelige detectoren in ondergrondse deeltjeslaboratoria hebben er tot op heden nog geen spoor van kunnen ontdekken. Toekomstige waarnemingsprogramma’s brengen daar misschien verandering in, maar sommige natuurkundigen spelen ook al met de gedachte dat donkere materie helemaal niet bestaat, en dat er in plaats daarvan iets mis is met onze ideeën over de zwaartekracht.

In zijn lezing geeft wetenschapsjournalisst Govert Schilling een boeiend overzicht van de speurtocht naar donkere materie – een van de grootste onopgeloste raadsels in de hedendaagse natuur- en sterrenkunde.

Deze lezing is te zien in de theaterzaal of via een livestream. De lezing blijft t/m 31 maart via de livestream-link te zien